Angst voor vuurwerk: doe er op tijd iets aan!

Veel katten zijn bang voor vuurwerk. De jaarwisseling is voor hen dan ook geen pretje. Er zijn verschillende manieren om hiermee om te gaan. Medicatie rond oudejaarsavond is een mogelijkheid, maar lang niet altijd de beste keuze.
Uiteindelijk is uw kat het gelukkigst als het u lukt hem zijn angst af te leren. Dit kan met behulp van training. Angst weg trainen is niet eenvoudig en kost tijd. Daarom is het belangrijk om op tijd te beginnen en de training zorgvuldig op te bouwen.

Waarom zijn katten bang voor vuurwerk?

De angst voor harde geluiden is een natuurlijke angst die direct te maken heeft met overlevingsdrang. Vrijwel elk dier zal reageren bij het horen van een hard geluid. Het ene dier is hier gevoeliger voor dan het andere. Door vervelende ervaringen of door herhaaldelijk schrikken, kunnen dieren een echte fobie voor harde geluiden ontwikkelen. De angst en paniek die ze hierbij ervaren, is vaak groot en zeker geen aanstellerij!

Training is de moeite waard!

Het lijkt misschien overdreven om voor vuurwerkangst een hele training te doorlopen. Het probleem is immers maar tijdelijk aanwezig. Het gevaar met een dergelijke angst voor harde geluiden is echter dat uw kat zijn angst kan gaan generaliseren. Daarmee bedoelen we dat uw kat eerst alleen bang is voor de echte harde vuurwerk knallen, maar later ook voor steeds zachtere geluiden. Sommige dieren reageren uiteindelijk met paniek op alles wat maar een klein beetje geluid geeft. Andere dieren associëren de vuurwerkgeluiden met buiten en durven de deur niet meer uit, ook nadat het vuurwerk al lang verdwenen is. Dit gaat niet vanzelf over, maar wordt alleen maar erger.

Voor u kunt beginnen met trainen is het ontzettend belangrijk dat u uw kat goed kent. U moet uw kat kunnen lezen, weten hoe stresssignalen eruit zien en hoe lichaamstaal werkt. U heeft ook basiskennis nodig over hoe uw dier leert. Als u niet goed kunt beoordelen of uw dier angstig begint te worden of wanneer u niet weet wat voor effect een bepaalde ervaring op zijn leerproces zal hebben, kunt u de training niet in goede banen leiden. Zorg dus dat u goed geïnformeerd aan een training begint. Onze kattengedragstherapeut Krista kan u hier zeker bij helpen. Indien u meer informatie wilt over de training, kunt u naar haar vragen.
 
Daarnaast is het van belang dat u op tijd begint met de training. Vuurwerktraining bestaat meestal uit een combinatie van vuurwerkgeluiden en iets leuks of iets lekkers. Daarbij wordt bijvoorbeeld een cd gebruikt met vuurwerkgeluiden. Deze wordt in het begin heel zacht afgespeeld, zodat de kat er niet van schrikt, terwijl u met de kat speelt of iets heel lekkers aanbiedt. Naarmate de training vordert, wordt het geluidsniveau opgevoerd. Let daarbij op dat u altijd onder het niveau blijft waarbij uw dier angst gaat vertonen! Het duurt een aantal weken tot een aantal maanden voor het dier zover is dat hij ook van volle geluidssterkte niet meer opkijkt. Begin dus ruim op tijd met trainen, september of oktober is een goede tijd om te starten.

Medicatie en/of feromonen
 
Het is aan te raden om, voor u begint met trainen, het dier eerst te laten nakijken door uw dierenarts. Het is mogelijk dat lichamelijke problemen, bijvoorbeeld met de oren, het dier gevoeliger maken voor geluid. Bij ernstige angst kan in overleg met de dierenarts besloten worden om naast de training, medicatie of feromonentherapie (Feliway®) in te zetten. Feliwayverdampers kunnen een goede ondersteuning zijn van de therapie, maar hebben een aantal weken nodig om optimaal te werken. Wacht hier dus niet te lang mee. In deze verdampers zitten feromonen, die de kat een rustig, vertrouwd gevoel geven. Feromonen zijn diersoort specifieke geurstoffen die van nature door katten worden uitgescheiden en waarmee ze onderling communiceren. Deze geurstoffen zijn ongevaarlijk en worden door mensen niet geroken. Ook hebben ze geen effect op mensen of andere diersoorten.

Kitten: voorkomen is beter dan genezen!

Heeft uw kitten nog geen ervaring met vuurwerk, dan is het van belang om hem eraan te wennen zodat hij het geluid normaal gaat vinden. Zo kunt u angst voorkomen. Ook in dit geval moet u op tijd beginnen, zodat uw kitten helemaal aan harde geluiden gewend is voor het echte vuurwerk begint. Bovendien is het voor een kitten makkelijker om aan nieuwe dingen te wennen dan voor een ouder dier. Dit kunt u trainen met een geluiden cd, onder andere verkrijgbaar bij Catcetera.nl.  
 
Nooit straffen voor angst!

Welke trainingsmethode u ook gebruikt: straf uw kat nooit voor een angstige reactie! Daarmee maakt u de situatie voor de kat alleen nog maar enger en zal hij nog banger worden. Misschien durft hij het niet meer duidelijk te uiten omdat hij bang is voor nog meer straf, maar van binnen voelt hij de angst nog net zo erg! Als de kat angst vertoont tijdens het trainen dan is dit een teken dat u de training te moeilijk hebt gemaakt. Ga dan een aantal niveaus terug en bouw de training opnieuw op, dit keer met kleinere stapjes. Als uw kat steun bij u zoekt, geef dit dan op een rustige manier, bijvoorbeeld door aan te raken of zacht toe te spreken. Vroeger zei men dat het beter was een angstig dier te negeren. Dit is echter achterhaald advies, er zijn voor uw dier is vele malen beter.
 
Gedrag van de eigenaar

Bedenk dat uw kat in een onbekende situatie kan kijken hoe ú op bepaalde dingen reageert. Schrik dus zelf ook niet van vreemde geluiden en probeer dingen waar uw dier angstig voor is, of kan zijn, volstrekt te negeren. Op die manier geeft u aan, dat het niets is om je druk over te maken. Schrikt uw kat toch, steun hem dan als hij dat wil. Laat uw kat vooral niet schrikken van uw gedrag om 12 uur middernacht. Het is toch schrikken voor een kat, als plotseling alle mensen elkaar om de nek vliegen en buiten tegelijkertijd het vuurwerk begint. Probeer op dat tijdstip zelf dus rustig te blijven.

Bij dieren die al bang zijn, werken bovenstaande tips niet altijd meer optimaal. Soms moet er dan ook uitgeweken worden naar medicatie of een rustige vuurwerkvrije verblijfplaats voor uw kat, bijvoorbeeld bij familie of kennissen op het platteland of in een pension dat in de bossen gelegen is.

Wat wel en niet te doen tijdens de jaarwisseling

Wat u kunt doen:

- Zorg dat uw kat niet kan ontsnappen;
- Geef uw kat de gelegenheid ergens weg te kruipen, bij voorkeur op een vertrouwde plek of anders bijvoorbeeld onder een bed of in de kelder;

- Doe op die plek de gordijnen dicht en zet de radio of tv aan;
- Uw kat mag wel steun bij u zoeken, maar reageer hier rustig op.
 
Wat u vooral niet moet doen:

- Uw kat alleen thuis laten;
- Uw kat straffen voor angst;

- Uzelf anders gedragen dan normaal richting de kat.

 

Wij wensen u veel succes met de training!