Parasieten bij de kat

Elk diersoort kan (gastheer specifieke) parasieten bij zich dragen. Deze kunnen zowel in (endoparasiet) als op (ectoparasiet) het dier aanwezig zijn.

 

Wormen

Wormen zijn endoparasieten. Ze bevinden zich immers in het lichaam. Vandaar dat je ze als eigenaar vaak ook niet ziet. Voor de kat zullen wij de verschillende wormen bespreken. Tevens wordt het belang van ontwormen vermeld.

Soorten wormen

- Lintwormen (cestoden)

Lintwormen komen veel voor bij katten. Uw dier wordt besmet met lintwormen door opname van een tussengastheer. Tussengastheren kunnen knaagdieren, besmet vlees en met name vlooien (en luizen) zijn. Vandaar dan ook dat een goede ontvlooiing aan de basis staat van een goede ontworming. Een lintworm bestaat uit segmenten (proglottiden) en kan wel 10 meter lang worden. Een lintwormbesmetting ziet u in principe niet, maar als uw dier een ernstige besmetting heeft, kunt u deze lintwormsegmenten vinden. Deze zien eruit als  ‘rijstkorrels’ en kunnen in de ontlasting of in het braaksel zitten. Bij jonge en verzwakte dieren kunnen lintwormen voor ontstekingen in de darmen en diarree zorgen.

Een belangrijke lintworm is de vossenlintworm. Deze lintworm wordt verspreid door de vos en komt voornamelijk voor in Centraal Europa, maar recentelijk ook in Nederland.

Rondwormen (nematoden)

- Spoelworm

Bij de kat komt van de rondwormen de spoelworm het meest voor. Volwassen katten worden hiermee besmet door opname van eitjes uit de omgeving of door opname van een tussengastheer. Kittens kunnen al besmet worden via de moedermelk. Vandaar dan ook dat het zo belangrijk is uw kitten met de leeftijd van 3, 5 en 7 weken te ontwormen en vervolgens elke maand tot een leeftijd van 6 maanden. Daarna geeft u eens in de drie maanden een  ontwormingsmiddel, dit blijft het advies voor volwassen katten. Een spoelwormbesmetting zie je als eigenaar niet! De levenscyclus van deze worm speelt zich namelijk af in het lichaam van uw kat. Met name jonge dieren kunnen de volgende symptomen laten zien bij een besmetting: verminderde eetlust, opgeblazen buik, braken, diarree, doffe vacht en hoesten. De volwassen spoelworm kan met het braaksel of de ontlasting mee naar buiten komen.

- Haakworm

Haakwormbesmettingen worden veelal gezien bij katten die in Zuid-Europa zijn geweest. Haakwormen kunnen 3-4 cm lang worden en zijn zeer dun. Hierdoor zijn ze bijna onzichtbaar voor het menselijke oog. De larven van de haakworm dringen via de huid of de slijmvliezen uw dier binnen. Haakwormen hebben een ‘bek met kleine tandjes’. Hiermee bijt hij zich vast in het slijmvlies van de dunne darm. Hij zuigt op deze manier bloed op en veroorzaakt zo bloedende wondjes. In ernstige gevallen kan dit leiden tot (bloederige) diarree en bloedarmoede bij uw huisdier. Kittens kunnen besmet worden via de moedermelk.

 

- Hartworm (Dirofilaria Immitis)
 
Hartworm komt met name voor in warme gebieden, zoals Zuid-Europa. De grens ligt nu echter al rond Parijs. In Amerika is de hartworm ook aanwezig. Wanneer u uw kat meeneemt naar risicogebieden is het van belang dat u ontwormt met een ontwormingsmiddel dat ook tegen hartworm werkt. Het middel dat wij hiervoor adviseren is Milbemax®. Afhankelijk van de periode die u in het buitenland verblijft, moet u op locatie en bij thuiskomst ook ontwormen. Het is van belang ‘preventief’ te ontwormen zodat de hartworm zich dan niet kan ontwikkelen tot worm. Als de larven eenmaal tot wormen zijn ontwikkeld, is de behandeling zeer riskant aangezien ze in de bloedvaten zitten die dichtbij de longen en het hart liggen. Hoewel de kat besmet kan worden door de hartworm, is ze minder gevoelig voor een infectie dan de hond. Bij veel katten worden de wormen niet volwassen. De kat heeft dan geen klachten. Toch zijn er ook katten bekend die door toedoen van deze worm zijn overleden. De wormen veroorzaken chronische long- en hartziekten waaraan uw kat dan kan overlijden. Hartworm wordt overgebracht door vlooien en/of muggen, die bij het bijten van de kat, besmettelijke larven in de huid inbrengen. De incubatietijd kan maanden tot zelfs jaren na de infectie zijn. De symptomen van een hartworminfectie kunnen zijn: verminderd uithoudingsvermogen, gewichtsverlies, hoesten, longoedeem en hartproblemen.

Waarom moet u ontwormen?

Uiteraard is ontwormen van belang voor de gezondheid van uw huisdier. Voor de mens is het echter ook belangrijk. Hieronder vindt u een aantal risico’s, waar wij mensen mee te maken kunnen krijgen.

De mens kan tussengastheer zijn van de vossenlintworm (Echinococcus). Onvolgroeide stadia hiervan kunnen schade aanrichten in het lichaam van de mens. De lintworm veroorzaakt blazen in het lichaam, bijvoorbeeld in de darmen. Daarnaast tast het ook de lever aan. De dieren zijn vaak niet ziek, maar de mens kan door een ernstige leveraantasting overlijden.

Dit laatste geldt ook voor de spoelworm. Kinderen kunnen besmet worden met spoelwormen door opname van eitjes in bijvoorbeeld een zandbak. Daarnaast knuffelen kinderen altijd graag met huisdieren. De larven van spoelwormen kunnen zich, na opname, door het hele lichaam verspreiden. Zo kunnen ze bijvoorbeeld astmatische bronchitis bij kinderen veroorzaken en na het bereiken van de ogen, verstoringen van het gezichtsvermogen tot gevolg hebben.

Larven van de haakworm kunnen de menselijke huid binnendringen. Kinderen kunnen besmet raken als ze op blote voeten op besmette grond lopen of besmette grond in hun mond stoppen. De haakwormen kunnen huidontstekingen veroorzaken op de plek waar ze de huid binnendringen. Eenmaal in de huid, kunnen ze gaan migreren door het lichaam. Dit is te zien aan een rood/blauwe streep onder de huid.

Bovenstaande klinkt allemaal erg eng en lijkt misschien wat overdreven, maar er bestaat wel degelijk een risico, met name voor kleine kinderen. Het is dus ook voor de volksgezondheid van belang om uw kat regelmatig te ontwormen. Goede ontworming beperkt het infectiegevaar naar uzelf en uw kinderen.

Het advies is volwassen katten vier keer per jaar te ontwormen met een goed ontwormingsmiddel. Als u een middel koopt, kijk dan tegen welke wormen het werkt. Ook is het aan te raden een goed ontvlooiingsmiddel te gebruiken. Zoals u hierboven immers heeft kunnen lezen, zijn vlooien tussengastheer van een aantal wormsoorten.


Vlooien

Vlooien zijn kleine parasieten die zich in de vacht van uw kat bevinden. Ze voeden zich met bloed en kunnen jeuk bij uw kat, maar ook bij u veroorzaken. Herhaaldelijke besmettingen met vlooien vormen een verhoogd risico op het ontwikkelen van een vlooienallergie. Het is dan ook belangrijk de vacht regelmatig te inspecteren op vlooien en vlooienfaeces. In het stukje over de lintworm werd al vermeld dat vlooien tussengastheer zijn van de lintworm. Als uw kat dus jeuk heeft en per ongeluk een vlo opeet door in de vacht te bijten, is de kans zeer groot dat er op deze manier een lintwormbesmetting verkregen wordt. Het gebruik van een ontvlooiingsmiddel is dan ook zeer belangrijk. Het advies is eens in de 4 weken een pipet tussen de schouderbladen te geven. Let hierbij op dat u een betrouwbaar middel gebruikt en dat het middel op de huid wordt aangebracht en niet op de haren. Indien de hoeveelheid vloeistof in het pipet te veel is voor één plek, kunt u dit toedienen op meerdere plaatsen op de huid, het liefste onder elkaar. Naast pipetten zijn er ook smakelijke tabletten verkrijgbaar waarmee u uw kat gemakkelijk kunt ontvlooien.


Giardia

Giardia is een eencellige parasiet. Giardia veroorzaakt dunne, stinkende diarree met eventuele bijmenging van slijm of bloed. Het is zeer besmettelijk, ook voor ons mensen! De cysten van de giardia komen met de ontlasting mee naar buiten en kunnen door u of uw huisdieren worden opgenomen. Een gezond dier vertoont vaak nog geen symptomen, maar scheidt deze cysten wel uit. Als u een dier heeft met een giardiabesmetting is het dus belangrijk dat u al uw dieren behandelt tegen de infectie. Doet u dit niet dan kunnen uw gezond ogende dieren de rest van uw beestenboel weer opnieuw besmetten. Jonge dieren en dieren met een verminderde weerstand vertonen wel bovenstaande symptomen. Door middel van een snaptest kunnen wij gemakkelijk controleren of uw huisdier giardia heeft. U moet hiervoor verse ontlasting naar de praktijk brengen.


Teken

De teek is een spinachtige parasiet, het heeft acht poten. Gedurende het hele jaar kunnen ze voorkomen. Teken leven in de bossen maar komen ook voor in hoog gras. Als uw kat langs een struik loopt of door hoog gras, laten de teken zich op uw dier vallen en nestelen zich in de huid. Ze vallen dus niet uit bomen, zoals vaak wordt gedacht. Teken voeden zich met het bloed van hun gastheer. Als de teek zich volzuigt met bloed kan het enorm in omvang toenemen. De tekenbeet zorgt meestal niet voor problemen. Toch is het van belang de teek zo snel mogelijk te verwijderen, liefst binnen 24 uur. Met name om de kans op de Ziekte van Lyme minimaal te houden. Wij adviseren hier een tekentang voor te gebruiken en absoluut GEEN alcohol op uw kat te sprayen.


Ziekte van Lyme

De bruine schapenteek (Nederlandse teek) kan de verwekker (bacterie) van de ziekte van Lyme overbrengen. Naar schatting draagt 10% van de teken deze bacterie (Borrelia) bij zich. Deze bacterie bevindt zich in de darmen van de teek. Wanneer de teek zich vasthecht aan de huid en bloed gaat zuigen, kan deze bacterie zich vermenigvuldigen en in uw kat terechtkomen. Mensen kunnen de ziekte van Lyme ook krijgen, bij hen komt het zelfs nog veel meer voor dan bij katten.

Incubatieperiode

Maanden tot jaren.

Symptomen

- Sloomheid;
- Koorts;
- Rode uitbreidende plek rond de teek (vaak moeilijk te zien);
- Gewrichtsklachten (plotselinge kreupelheid);
- Gezwollen lymfeklieren;
- Aantasting van de nieren;
- Gedragsveranderingen (bijv. agressiviteit, epileptische aanvallen).

Het kan lang duren voordat uw dier symptomen vertoont, dit is echter niet minder gevaarlijk.
Diagnose Bloedonderzoek kan de infectie aantonen. Eventueel moet dit onderzoek herhaald worden.
Behandeling Is met antibiotica mogelijk.
Preventie Seresto® halsband.

Mijten

Mijten zijn spinachtigen, bij de kat kunnen de volgende soorten voorkomen.

 

Soorten mijten

- Oormijt

De naam zegt het al, oormijten zitten in de oren van de kat. Oormijten zorgen voor erge jeuk in de oren. Je ziet het dier dan ook aan de oren krabben of met de oren klapperen. Oormijten kunnen erg besmettelijk zijn. Door middel van lichamelijk contact tussen de dieren worden mijten overgedragen. Een goede behandeling tegen oormijt is dus echt noodzakelijk. Het is aan te bevelen alle contactdieren mee te behandelen.

- Schurftmijt (Sarcoptes)

De schurftmijt zorgt voor huidaandoeningen. Het komt zelden voor bij katten, maar is wel erg besmettelijk voor mensen (=zoönose)! De mijten graven gangen in de huid en dit kan zeer heftige jeuk veroorzaken. Vaak begint het op de buik, maar het kan zich over het hele lichaam verspreiden. Van rode bultjes kan het, door het krabben, ontaarden in grote korsten en kale plekken.


- Vachtmijt (Cheyletiella)

Deze mijtsoort leeft in de vacht of op de haren van de kat, niet in de huid. Vachtmijten kunnen voor schilfers in de vacht zorgen. Ook kan de vacht er ‘stoffig’ uit zien. Dit kan gepaard gaan met haarverlies en jeuk. De vachtmijten zijn gastheerspecifiek, maar kunnen andere diersoorten ook last bezorgen, ook ons mensen.

Heeft u het vermoeden dat uw kat(ten) één of meer parasieten bij zich draagt, neem dan vrijblijvend contact met ons op. Wij streven naar een advies op maat en kunnen u dan ook adviseren een antiparasitair middel op te komen halen of een afspraak bij de dierenarts te maken.